Tip •  20-05-2022

Uitdagingen in bescherming uien tegen valse meeldauw

Something went wrong. Please try again later...
Valse meeldauw uienteelt  

Het areaal uien in Nederland is al een aantal jaren aan het groeien. Deze groei brengt ook uitdagingen met zich mee als het gaat om gewasbescherming. Helemaal nu goedwerkende middelen wegvallen. Wobbe van der Veen, teeltadviseur bij Corteva, gaat in op de bescherming van uien tegen valse meeldauw.

Wanneer slaat valse meeldauw met name toe in de uienteelt?

"In een seizoen zoals 2021 zien we valse meeldauw flink toeslaan in uien. Voornamelijk de hoge luchtvochtigheid (>95%) speelt een belangrijke rol bij de infectie van de schimmel. Vooral in een seizoen met geregeld neerslag en koudere nachten, is er vaak ochtenddauw en dus een hoge luchtvochtigheid. Maar het moet ook niet te nat zijn, want een lange bladnatperiode geeft een filmlaag over het blad en dan kan de valse meeldauw het blad niet goed binnendringen.
Zit de schimmel eenmaal in de plant dan raak je deze niet meer kwijt. Er zijn helaas geen curatieve middelen beschikbaar om de schimmel te bestrijden.”

Hoe ontwikkelt valse meeldauw zich?

“De sporen van deze schimmel verspreiden zich via de wind. Eenmaal op het blad aanbeland dringt de schimmel in het blad en beschadigt zo het loof en uiteindelijk ook de bol.
Valse meeldauw heeft een lange incubatietijd van zo’n 10 tot 19 dagen. Gemiddeld 14 dagen na de infectie zijn de eerste vlekken op het uienblad zichtbaar. Dit maakt het zo belangrijk om op tijd te starten met de preventieve middelen die we nog beschikbaar hebben.”

In 2021 was er veel valse meeldauw. Hoe groot is het risico dat de tweedejaars plantuien nu besmet zijn?

“Dat kan. Hoewel de NAK hierop in de eerste jaarsplantuien controleert. Bij – voor valse meeldauw – ideale weersomstandigheden kan bij de tweedejaars plantuien al een vroege infectie plaatsvinden. De eerste signalen vanuit de praktijk in winteruien en vroege plantuien zijn dat ook dit jaar de bestrijding van valse meeldauw alle aandacht vraagt. Of dit ook betekent dat dit ook voor alle zaaiuien gaat gelden is nu nog niet met zekerheid te zeggen. Voor het ontstaan van valse meeldauw spelen de weersomstandigheden namelijk een doorslaggevende rol. De nachten moeten droog zijn maar wel met een hoge luchtvochtigheid. Het ontstaan van dauw en/of mist is noodzakelijk terwijl het niet mag gaan regenen.

In 2021 is voor het laatst het gewasbeschermingsmiddel Mancozeb tegen valse meeldauw in uien gebruikt. In teeltseizoen 2022 is dit niet meer toegelaten. Komt er een nieuw, vergelijkbaar middel op de markt?

“Helaas niet. Althans, niet op korte termijn. En waarom niet? Er zijn geen nieuwe werkzame stoffen beschikbaar waarmee een nieuw middel tegen valse meeldauw ontwikkeld kan worden. Wellicht dat er wel nieuwe combinaties van bestaande werkzame stoffen op de markt komen de komende jaren."

"Start op tijd met het toepassen van een preventief middel"

Hoe kunnen telers anticiperen op het wegvallen van Mancozeb?

“We adviseren op tijd in het seizoen te beginnen met drie bespuitingen met Zorvec Endavia en vervolgens vier bespuitingen met Fandango met de inachtneming van de intervallen voor Fandango. Daarmee houd je in een normaal jaar valse meeldauw onder controle. Bij de derde bespuiting met Zorvec kan men eventueel een product toegevoegen tegen bladvlekken als dat speelt in de betreffende teelt en regio. Andere soortgeljke schema’s zijn ook mogelijk maar de basis is Zorvec Endavia aan het begin van de teelt en Fandango daarna.
Zorvec is een sterk preventief middel tegen valse meeldauw dat binnen 20 minuten na spuiten in het blad doordringt en vervolgens een goede bescherming geeft.
Is de infectiedruk in 2022 weer net zo hoog als in 2021, dan is het voorkomen van valse meeldauw een uitdaging. Maar nogmaals, start op tijd met het toepassen van een preventief middel.”

Wat is een goed moment om de gewasbescherming te starten?

“Als het blad in de rij elkaar raakt. Dat is grofweg als het gewas drie of vier pijpen heeft. Rond begin tot half juni. Hou de druk goed in de gaten i.v.m. weersomstandigheden en druk van naburige percelen."

Welke maatregelen kun je nog meer nemen om valse meeldauw minder kans te geven?

“Bemest de uien gecontroleerd. Te veel stikstof zorgt voor een explosie van loof, terwijl het gaat om mooie uienbollen. Veel loof maakt dat een plant vaak wat gevoeliger is voor kwalen zoals valse meeldauw en bladvlekkenziekte.”

En verder in de toekomst?

"Vroege diagnostiek van schimmels zou  kunnen helpen om de bespuitingen op het juiste moment uit te voeren. Een BOS (beslissend ondersteunend systeem) waarmee infectiemomenten bepaald kunnen worden aan de hand van weersomstandigheden, temperatuursom, stand van het gewas, formaat van de plant, zouden zeker van toegevoegde waarde kunnen zijn.
Andere opties zijn resistente uienrassen of de weerbaarheid van de uienplanten verhogen met groene middelen / biostimulanten.”

Valse meeldauw

Meer informatie over valse meeldauw en Zorvec Endavia?

Klik hier